شمار قربانیان انفجار معدن در شمال شرقی چین به 107 نفر رسید .
به گزارش حیات به نقل از خبرگزاری شینهوا، شمار قربانیان انفجار گاز در یک معدن زغال سنگ در شمال شرقی چین واقع در شهر هگانگ و در نزدیکی مرز روسیه، به 107 کشته افزایش یافت .
این در حالیست که بر اثر این حادثه که ابتدای هفته جاری بوقوع پیوست ، حدود 100 کارگر نیز در معدن گرفتار شدند.
منابع خبری چین اعلام کردند که در زمان وقوع انفجار528 کارگر در معدن مشغول کار بودند که تاکنون بیش از 400 تن از این افراد، نجات یافته اند و تلاش برای نجات جان سایر افراد نیز ادامه دارد.
مرگبارترین حادثه معدن در چین طی چند سال اخیر به آگوست 2005 برمی گردد که بر اثر آب گرفتگی در معدنی در جنوب این کشور دستکم 123 نفر کشته شدند. معادن چین به عنوان مرگبارترین معادن جهان شناخته می شوند به طوری که تنها در سال 2008 بیش از 3 هزار نفر در حوادث مختلفی همچون آب گرفتگی ، انفجار گاز و تخریب معادن کشته شده اند.

بحث مكانيزاسيون در معادن زغالسنگ و استخراج مكانيزه زغالسنگ در كشور بحثي مسبوق به سابقه و همواره مد نظر اهل فن و متخصصين بوده و مي‌باشد . همانطور كه بسياري از مزاياي مكانيزاسيون معادن در كشور ما از نظر دور مانده  و معادن با ابتدايي‌ترين روشها به استخراج زغالسنگ مي‌پردازند ، بسياري از دشواريهاي مكانيزاسيون نيز ناديده گرفته شده و بدون بررسيهاي فني و اقتصادي لازم در اين خصوص اظهار نظر مي‌گردد . نگارنده وبلاگ كه عمده سابقه كاري و آكادميك خود را در اين زمينه صرف نموده است اذعان مي‌دارد كه شاهد اظهار نظرهاي فراواني حتي بصورت مكتوب از سوي برخي كارشناسان و حتي اساتيد دانشگاهي بوده كه از نظر فني قابل قبول و عملي نبوده و نگرشي سطحي و كليشه‌اي به مقوله مكانيزاسيون را تداعي مي‌نمايد .

تجربه موفق مكانيزاسيون معدن شماره يك پروده طبس ( كه اينجانب افتخار همكاري در آن را داشته‌ام ) سبب شده تا مكانيزاسيون در معادن زغالسنگ در كانون توجهات قرار گيرد اما ضروري است جهت ارتقاء سطح عمليات در معادن كشور به دشواريهاي فني مكانيزاسيون و واقعيتهاي صنعت كشور نيز توجه داشت و فراموش نكرد كه احداث تنها معدن مكانيزه زغالسنگ كشور با خون‌دلهايي فراوان حاصل شده است و جهت مكانيزاسيون معادن و تكرار تجارب موفق مي‌بايست نگاهي همه‌جانبه و واقع‌بينانه به اين پديده داشت و موفقيت تنها بر اساس مطالعات آكادميك و يا تكرار تجارب سنتي حاصل نمي‌آيد و عليرغم قابل احترام بودن هر يك از اين ديدگاهها بويژه تجارب ارزنده معدنكاران مي‌بايست تلفيقي از اين عوامل را بكار گرفت . بر اين اساس نگارنده با توجه به ويژگيهاي لايه‌ها و ذخاير زغالسنگ كشور و نيز واقعيتهاي صنعتي و اقتصادي كشور بر اين باور است كه استخراج نيمه‌مكانيزه زغالسنگ يكي از راهكارهاي مناسب براي استخراج معادن زغالسنگ كشور مي‌باشد . از سوي ديگر با مشاهده يك معدن كاملاً مكانيزه در كشور و ساير معادن غيرمكانيزه ، وجود معادن نيمه‌مكانيزه بعنوان حلقه مفقوده اين صنعت خودنمايي مي‌نمايد . البته اين امر مورد توجه مسئولين محترم نيز قرار گرفته و با افزايش سطح مكانيزاسيون عمليات در معدن همكار و نيز پيگيري اجراي دو پروژه در معادن خمرود و معدن پروده چهار طبس اين مقوله با جديت در حال پيگيري است . با اين حال نگارنده بر اين باور است كه ارتقاء سطح دانش فني و تكنولوژي استخراج زغالسنگ كشور مستلزم توجه به استخراج نيمه‌مكانيزه مي‌باشد و در اين راه اجراي پروژه‌هايي نظير طرح تجهيز معادن زغالسنگ خمرود و نيز طرح تجهيز معدن شماره چهار پروده طبس از اهميت فراواني برخوردار بوده و گامي اساسي در راستاي اعتلاي صنعت زغالسنگ كشور محسوب مي‌گردد . اميد است مسئولين با توجه به اين مقوله در هدايت و پيشبرد معدنكاري كشور تداوم توفيق يابند .   

نگارنده وبلاگ كه در مقطعي بهينه سازي روش آتشباري در تونلهاي اين معدن را پيگيري نموده است اين واقعه تأسف انگيز را به جامعه معدنكاران كشور تسليت عرض مي‌نمايد . قابل ذكر اينكه معدن هشوني از جمله معادن بزرگ حوضه زغالخيز كرمان است كه عليرغم غيرمكانيزه بودن عمليات ، بدليل وجود لايه‌هايي نسبتاً ضخيم از ويژگيهاي خاصي برخوردار است . بعبارت ديگر ارتفاع نسبتاً بلند كارگاههاي استخراج  توجه ويژه به مكانيزم تخريب و نگهداري در اين كارگاهها را مي‌طلبد .  

معدن و توسعه: اجراي طرح تجهيز معادن زغال‌سنگ طبس به‌عنوان يكي از راهكارهاي مهم در افزايش توليد زغال‌سنگ است كه فاز يك آن به بهره‌برداري رسيده و فاز دوم آن نيز در حال انجام است. 

به گفته مهندس رمضان كريتي‌ثاني، مديرعامل شركت زغال‌سنگ طبس با تكميل اين طرح، شاهد بي‌نيازي كشور از واردات كنسانتره زغال‌سنگ خواهيم بود. گفت‌وگوي هفته‌نامه «معدن و توسعه» با وي را در ادامه مي‌خوانيد:
درباره وضعيت توليد شركت زغال‌سنگ طبس و طرح تجهيز اين معدن توضيحاتي بفرماييد؟ 
عمليات اكتشافات معدني منطقه زغال‌دار طبس در سال 1356 آغاز شد و در سال 1369 اكتشافات تكميلي منطقه پروده يك به اتمام رسيد. با توجه به وضعيت مناسب لايه‌هاي زغال در اين منطقه، مقرر شد زغال‌سنگ اين منطقه به روش تمام مكانيزه استخراج شود با توجه به اينكه روش استخراج تمام مكانيزه براي نخستين‌بار در ايران اجرا مي‌شد و دانش فني مربوطه در ايران موجود نبود در نتيجه در سال 1369 قراردادي با مشاور كانادايي ADAM منعقد شد. متعاقب اين قرارداد، مشاور ابتدا مطالعات امكان‌سنجي و اقتصادي معدن را در سال 1370 ارائه داده و سپس مطالعات مهندسي پايه را آغاز و گزارش مربوطه را در سال 1374 تكميل كرد. 
براساس مصوبه شوراي اقتصاد، اجراي فاز يك طرح تجهيز معادن زغال‌سنگ طبس به‌منظور توليد 750 هزار تن كنسانتره زغال‌سنگ كك‌شو با استفاده از تسهيلات فاينانس تصويب و قرار شد عمليات اجرايي قرارداد طرح تجهيز كه پيمانكار آن در همان سال انتخاب شده بود، در سال 1378 آغاز شود. اما به دليل مشكلات گشايش اعتبار اسنادي و فاينانس، قرارداد در سال 1380 به پيمانكار ابلاغ و از اواخر سال 1382 عمليات اجرايي تجهيز معدن و تاسيسات جانبي مربوطه آغاز شد. 
عمده فعاليت‌هاي فاز يك تجهيز معدن مذكور در سه بخش معدن مركزي، معدن يك و كارخانه زغالشويي بوده است: 
معدن مركزي، روش استخراج به‌صورت اتاق و پايه بوده و با استفاده از تجهيزات مكانيزه در شهريورماه 85، عمليات تجهيز اين بخش به اتمام رسيد. در معدن يك، روش استخراج در معدن يك به صورت كارگاه جبهه كار طولاني (لانگوال) بوده و عمليات نصب تجهيزات استخراج معدن يك نيز در شهريورماه 86 خاتمه يافته و پس از راه‌اندازي، تنظيم و تست عملكرد، در آذرماه 86 تحويل شد. تجهيز معدن در كارخانه زغال‌شويي، براساس سيستم جدايش واسطه سنگين از نوع تري‌فلو و سيستم جدايش دانه‌ريز با استفاه از سلول‌هاي ستوني فلوتاسيون طراحي و اجرا شد. عمليات نصب، تنظيم، راه‌اندازي و تست كارخانه زغالشويي، بهره‌برداري از فاز يك طرح تجهيز معادن زغال‌سنگ طبس در خردادماه 87 و با حضور رئيس جمهوري و وزير صنايع و معادن آغاز شد .گذشته از اين، در فاز 2 طرح تجهيز، توليد كنسانتره از 750 هزار تن به 2/1 ميليون تن افزايش خواهد يافت. 
درخصوص فاز 2 يا طرح تكميل اكتشاف و تجهيز پروده 4 مختصر توضيحي بفرماييد. 
بهره‌برداري از ذخاير زغال‌سنگ طبس در 2 فاز تعريف شد كه فاز يك به مرحله بهره‌برداري رسيده و با ظرفيت توليد 5/1 ميليون تن زغال‌سنگ و 750 هزار تن كنسانتره در حال انجام است و فاز دو، با هدف توليد سالانه 750 هزار تن زغال‌سنگ و 450 هزار تن كنسانتره زغال‌سنگ طراحي شده است. 
عمليات اجرايي فاز 2 در چه مرحله‌اي است؟ 
عمليات اكتشاف تكميلي انجام شده و مطالعات فني و اقتصادي و همچنين مهندسي پايه توسط مشاور خارجي ADAM، انجام پذيرفته و مناقصه بين‌المللي جهت انتخاب پيمانكار براي اجراي طرح در سال 1384 برگزار و كنسرسيومي متشكل از شركت‌هاي كاني كاوان شرق و CMC از كشور چين به‌عنوان برنده مناقصه تعيين و قرارداد انجام كار در سال 1386 منعقد شد. 
مبلغ قرارداد و مدت زمان اجرا و نوع قرارداد چگونه است؟ 
مبلغ قرارداد حدود 82 ميليون يورو و مدت اجراي طرح 45 ماه از زمان گشايش اعتبارات اسنادي و قرارداد به صورت EPC است. 
روش استخراج به چه صورت است؟ 
روش استخراج به صورت جبهه كار طولاني (long wall) در نظر گرفته و بالغ بر 400 نفر جذب خواهند شد. 
فاز 2 چه تاثيري بر واردات كنسانتره زغال‌سنگ خواهد داشت؟ 
با توجه به طرح‌هاي توسعه فولاد و نياز به كنسانتره زغال‌سنگ ورود فاز 2 به معناي تامين كنسانتره مورد نياز كشور و بي‌نيازي از واردات خواهد بود. 
كيفيت زغال پروده 4 و نقش اين ماده معدني در اقتصاد چگونه است؟ 
اين زغال با خاكستر پايين بازدهي مطلوبي در فرآوري داشته و به جهت كك‌دهي مطلوب نقش ارزنده‌اي در احياي سنگ‌آهن و توليد فولاد خواهد داشت. 
اجراي طرح تجهيز اين معدن چه فوايدي براي معدن و مسائل مربوطه دارد؟ 
با اجراي اين طرح علاوه بر آثار مفيد اجتماعي باعث تامين بخشي از كنسانتره زغال‌سنگ كك‌شو مورد نياز ذوب‌آهن اصفهان شده و ضمن جلوگيري از خروج ارز، موجب تضمين تامين مواد اوليه صنعت فولاد كشور مي‌شود و اين امر مي‌تواند تاثير مستقيمي بر پيشرفت صنعت فولاد كشور داشته باشد. 
ميزان هزينه اختصاص داده شده براي اين طرح چقدر بوده و تجهيزات آن چگونه تامين شده است؟ 
ميزان سرمايه‌گذاري انجام شده براي طرح مذكور برابر با 2600 ميليارد ريال بوده كه 150 ميليون دلار آن، از محل فاينانس صرف خريد تجهيزات شده و بقيه از طريق شركت تهيه و توليد مواد معدني ايران تامين شده است. 
در حال حاضر ميزان توليد اين واحد معدني چقدر است و به چه مصارفي مي‌رسد؟ 
ظرفيت اسمي توليد كنسانتره در اين معدن 750 هزار تن در سال است كه با توجه به طراحي صورت گرفته اين مقدار توليد، در سال سوم از آغاز بهره‌برداري قابل دسترسي است. 
ميزان توليد در سال 87 بر طبق اين برنامه 180 هزار تن در سال بود اما ميزان واقعي توليد به 231 هزار تن رسيد كه بيش از 28 درصد افزايش داشت. مهمترين خريداران محصول توليدي، كارخانه ذوب‌آهن اصفهان و كك‌سازي زرند هستند. 
پيش‌بيني شما از ميزان ذخيره اين معدن چه ميزان است؟ 
ذخاير موجود در منطقه پروده يك، بالغ بر 170 ميليون تن است اما طراحي صورت گرفته، تنها براي استخراج 31 ميليون تن از يكي لايه‌هاي زغال (لايه C1) براي مدت 25 سال است. 
برنامه‌هاي كوتاه‌مدت و بلندمدت اين شركت چيست؟ 
برنامه‌هاي كوتاه‌مدت اين شركت شامل كاهش حوادث و بيماري‌هاي شغلي و صيانت از محيط‌زيست در حيطه‌ كاري شركت، رعايت كيفيت در ارائه تمام فعاليت‌ها، محصولات و خدمات شركت، ارتقاي سطح دانش و آگاهي‌هاي كاركنان در عرصه‌هاي توليد، كيفيت محصول، ايمني، بهداشت شغلي و محيط‌زيست و نيز افزايش توليد و رسيدن به ظرفيت اسمي است. 
همچنين برنامه‌هاي بلندمدت شركت شامل اجراي فاز 2 طرح تجهيز و افزايش ظرفيت توليد از 750 هزار تن به 2/1 ميليون تن در سال و احداث كك‌سازي (طبق اظهارات رئيس‌جمهور در زمان آغاز بهره‌برداري از فاز يك) است. 
ميزان اشتغال اين شركت چگونه است و احداث كارخانه زغال‌سنگ طبس چه اثراتي در توسعه منطقه و كشور دارد؟ 
در حال حاضر، يك هزار و 174 نفر به‌طور مستقيم و 6 هزار نفر به صورت غيرمستقيم در معادن زغال‌سنگ طبس فعاليت مي‌كنند. 
با اجراي فاز 2 اين معدن براي بيش از 400 نفر فرصت شغلي جديد ايجاد خواهد شد. 
اين شركت در راستاي حفظ محيط‌زيست چه اقداماتي انجام داده است؟ 
شركت زغال‌سنگ طبس براساس مطالعات زيست‌محيطي و مجوزهاي اخذ شده از سازمان محترم محيط‌زيست براي تعيين دقيق حريم پناهگاه حيات وحش نايبندان، با احداث يك جاده خاكي مرز ايجاد كرده است. 
همچنين علاوه بر اجراي تمام طرح‌هاي معدني براساس ضوابط ايمني، بهداشتي و زيست‌محيطي، طرح‌ها و قراردادهايي جهت تعيين راهكارهاي مناسب براي حفظ محيط‌زيست از جمله نمونه‌گيري و تست مستمر براي كنترل گردوغبار، پساب و غيره، ايجاد و توسعه فضاي سبز، تصفيه فاضلاب، صرفه‌جويي در مصرف آب و بالا بردن ميزان بازيافت آب كارخانه زغال‌شويي، اجراي اقداماتي جهت كاهش مصرف انرژي و نيز برگزاري دوره‌هاي آموزشي مرتبط با محيط‌زيست اجرا شده است. در اين ميان، شركت در حال دريافت گواهينامه‌هاي ايزو در زمينه ايمني، بهداشت و محيط‌زيست است .

نگارنده وبلاگ براي جناب آقاي مهندس كريتي كه از مديران كارآمد و خبره و در عين حال از مهندسين خبره در امر استخراج معدن مي‌باشد آرزوي موفقيت و سربلندي نموده و براي كليه پرسنل فعال در طرح طبس سرافرازي آرزومندم .

كامفار نرم‌افزاري است كه توسط UNIDO براي تهيه و ارزيابي پروژه‌ها ارائه شده است . نام كامفار مخفف عبارت Computer Model for Feasibility Analysis and Reporting  مي‌باشد كه بمعناي مدل كامپيوتري براي آناليز امكان‌سنجي و گزارش‌گيري مي‌باشد . اين نرم‌افزار تنها امكان‌سنجي اقتصادي و مالي طرح را بررسي مي‌نمايد و با استفاده از اين مدل كليه طرحها بر اساس مباني يكسان تهيه و قابل بررسي مي‌گردند . نرم افزار كامفار ΙΙΙ در حال حاضر در سه قالب زير ارائه شده است :

1.  COMFAR ΙΙΙ Expert
2.  COMFAR ΙΙΙ Business Planner
3.  COMFAR ΙΙΙ Mini Expert

كاملترين مجموعه COMFAR ΙΙΙ Expert مي‌باشد  . در نرم افزار كامفار انواع پروژه‌ها در پنج نوع زير قابل تفكيك و بررسي مي‌باشند كه برخي شاخصه‌ها در هر يك متفاوت مي‌باشد :

1 ـ صنعتي ( Industrial )

2 ـ كشاورزي ( Agricultural ) 

3 ـ زيربنايي ( Infrastructure )

4 ـ جهانگردي ( Tourism ) 

5 ـ معدني ( Mining )

همچنين سطح آناليز ( Level of analysis ) و تجزيه و تحليلها در نرم افزار كامفار مي‌تواند در دو سطح زير انجام پذيرد :

1 ـ مطالعه فرصت ( Opportunity studt ) 

2 ـ مطالعه امكان‌سنجي ( Feasibility study ) 

با اين نرم‌افزار مي‌توان اقتصادي بودن پروژه‌هاي معدني را نيز نظير ساير پروژه‌ها بررسي و با فرمت سازمان UNIDO ( كه امروزه در سرتاسر جهان و حتي كشور ما مورد قبول نهادها و مؤسسات مالي و بانكها مي‌باشد ) ارائه نمود . يكساني قالب و مباني اين گزارشات ، انجام بررسي و مميزي طرحها را تسهيل مي‌نمايد .

در پروژه‌هاي معدني نيز مي‌توان با درنظر گرفتن ويژگيهاي مالي دوران آماده‌سازي و بهره‌برداري و تنظيم جداول و صورتهاي مالي مورد نياز به ميزان اقتصادي بودن فعاليتهاي معدني پي برد و اين گزارشات را جهت تأمين منابع مالي پروژه‌ها به سرمايه‌گذاران ارائه نمود . در حال حاضر پروژه‌هاي معدني كشور كمتر از اين نرم‌افزار استفاده مي‌نمايند كه نگارنده  وبلاگ ضمن دعوت از كليه معدنكاران و صنعتكاران به استفاده از اين نرم‌افزار اذعان مي‌نمايد كه عدم شناخت قابليتهاي نرم‌افزار و عدم توانايي انطباق پروژه‌هاي معدني با ساختار نرم‌افزار دو دليل عمده در استفاده محدود اين نرم‌افزار در پروژه‌هاي معدني دارد . بعضاً عدم شناخت و استفاده از اين نرم‌افزار در پروژه‌هاي معدني به حساب قابليتهاي اندك آن گذاشته مي‌شود . اين در حالي است كه بكارگيري نرم‌افزار توسط متخصصيني كه هم به علوم معدنكاري و ويژگيهاي پروژه‌هاي معدني و هم به مباحث اقتصادي مطروحه در نرم‌افزار اشراف داشته باشند ، كارايي و اثربخشي فراواني بهمراه خواهد داشت . از اينرو UNIDO  تنها كساني را كه مستقيماً آموزش  و تأييد نموده است بعنوان مميز و متخصص آناليز اقتصادي قبول دارد .

نگارنده بعنوان يكي از معدود كارشناسان معدني كه توسط استاد Stanislaw Pigon  متخصص و استاد برجسته يونيدو آموزش ديده و داراي مدرك معتبر از يونيدو مي‌باشم ، از كليه جامعه معدنكاران و صنعتكاران كشور دعوت مي‌نمايم تا ضمن استفاده از الگوي جهاني اين نرم‌افزار به ادبيات و مباني مشتركي در مباحث اقتصادي و تحليل هاي مالي دست يابيم .

به اميد همزباني در تحليلهاي اقتصادي و تأمين مالي كليه پروژه‌هاي معدني كشور .    

 در اين بخش براي خوانندگان محترم وبلاگ ، آخرين آمار مربوط به مصرف انواع انرژي و زغالسنگ در جهان را بر اساس اطلاعات معتبر شركت BP  ارائه مي‌گردد . در صورت نياز  اطلاعات بيشتر قابل ارائه است .

كل ميزان مصرف انرژي جهان در سال 2008 ميلادي بالغ بر Mtoe 11294 بوده است كه عليرغم رشد 4/1 درصدي ، از كمترين رشد سالانه بعد از پايان قرن بيستم برخوردار بوده است . سهم زغالسنگ در اين ميزان مصرف بالغ بر 2/29 بود كه همچنان پس از نفت بعنوان دومين منبع تأمين انرژي جهان بالاتر از گاز و ساير منابع قرار دارد .

به گزارش گروه اقتصادي «شبکه خبر دانشجو» به نقل از روابط عمومي سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران (ايميدرو)، محمدحسين دره‌بيدي گفت: با تصويب گروه D8 اين موسسه به يك مركز بين‌المللي در زمينه فرآوري مواد معدني تبديل خواهد شد.وي افزود: موسسه تحقيقات پيشرفته مواد معدني ايران به‌عنوان بزرگترين موسسه تحقيقاتي خاورميانه در بخش معدن، آماده خدمات آزمايشگاهي و پايلوت (نيمه‌صنعتي) به متقاضيان داخلي و خارجي است.

نگارنده وبلاگ اميدوار است آشنايي با فضاي معدن براي دانشجويان عزيز ( اگرچه بار فني بالايي نيز نداشته باشد ) ، در ارتقاء سطح شناخت اين عزيزان مثمرثمر باشد تا ان شاء الله در مراحل بعدي و با اقداماتي تكميلي سطح فني آنان نيز رشد يابد .

به گزارش خبرگزاری اقتصادی ایران(econews.ir)، بر اساس این قراردادها شرکت های چینی در بخش توسعه راه آهن ، سنگ آهن ، استخراج ، ساختمان سازی و همچنین برپایی نمایشگاههای متقابل و مبادله خدمات گردشگری بخش های خصوصی دو کشور همکاری خواهند کرد.
بزرگترین همایش همکاری های تجاری و اقتصادی ایران و چین با حضور وزیر امور خارجه کشورمان ، معاون وزیر بازرگانی چین ، 500 نفر از بازرگانان ایرانی و 150 تاجر چینی امروز برگزار شد.
شرکت های چینی از بخش های صادرات ؛ واردات ؛ بازرگانی ؛ سرمایه گذاری و فناوری کشتی سازی ؛ لوازم برقی و الکتریکی ؛ صنایع هواپیمایی ؛ مواد غذایی ؛ صنایع مخابراتی و رایانه ؛ فناوری ارتباطات ؛ صنایع بسته بندی ؛ شیمیای ؛ ماشین آلات ؛ اتوبوس ؛ موتورسیکلت و دوچرخه و لوازم یدکی ؛ نساجی ؛ فولاد؛ پروژه های ساختمانی ؛ طرحهای راهسازی و حمل و نقل ریلی ؛ صنایع معدنی فلزی و غیر فلزی ؛ صنایع و مصالح ساختمانی و متالوژی در همایش تهران حضور دارند.
دو کشور تلاش می کنند این رقم را تا پنج سال آینده به 50 میلیارد دلار و در چشم
انداز بیست ساله به 80 میلیارد دلار افزایش دهند

به اين بهانه و به احترام كشته شدگان اين حادثه ، بخشي از كتاب استخراج جبهه كار طولاني تأليفي اينجانب ( مربوط به انفجار در معادن ) ارائه مي گردد .

 انفجار گاز و گرد زغال

گاز معدن علاوه بر مخاطرات تنفسي مي‌تواند قابل انفجار نيز باشد . انفجار در معادن زغالسنگ خطرناكترين حادثه و بسيار فاجعه آميز مي‌باشد . از آنجا كه بخش عمده‌اي از گازمعدن را متان تشكيل مي‌دهد و متان گازي با قابليت انفجار بالا است ، كنترل درصد متان مهمترين راهكار جهت جلوگيري از انفجار در معادن مي‌باشد . البته قابليت انفجار به فشار ، دما و وجود ساير گازهاي هيدروكربني ( بويژه آلكانها ) نيز بستگي دارد اما بطور كلي چنانچه درصد متان در هواي معدن بين 5 تا 15 درصد باشد ، امكان انفجار وجود دارد . مخلوط هوايي با كمتر از 5 درصد متان در شرايط طبيعي توانايي و قابليت اشتعال و انفجار ندارد و در مخلوط هوايي با متان بالاتر از 15 درصد معمولاً اكسيژن لازم جهت اشتعال و انفجار وجود ندارد . از اينرو محدوده 5 تا 15 درصدي را محدوده انفجار گازمعدن گويند . [17]

البته بايد توجه داشت كه جهت وقوع انفجار نياز نيست تا ميزان گاز در كل معدن يا ناحيه وسيعي از معدن بالاتر از حد مجاز باشد بلكه انفجار مي‌تواند در فضاهاي كوچك و بسته يا نقاط كور تهويه‌اي صورت پذيرد . از سوي ديگر عليرغم اينكه انفجار گاز در غلظتهاي كمتر از حدود 5 درصد رخ   نمي‌دهد اما تجربيات نشان داده‌اند كه غلظت و نسبت تركيب گازهاي متصاعده بسرعت و بشدت قابل‌تغيير است . از اينرو حد مجاز ميزان متان در هواي معدن با درنظر گرفتن ضريب اطمينان بالا تعيين مي‌گردد . شدت خسارات و لطمات نيز امكان ريسك در اين مقوله را نمي‌دهد . بر اين اساس و با توجه به وضعيت گازخيزي معدن ، حد مجاز متان در نقاط مختلف معدن مشخص مي‌شود . معمولاً در كارگاه استخراج جبهه‌كار طولاني ميزان متان نبايد بيشتر از يك درصد و در ساير نقاط    كم‌خطر ، بيشتر از 5/1 درصد باشد . در معادن مكانيزه با استفاده از سيستمهاي كنترلي سعي مي كنند در مواقعي كه درصد متان بيشتر از حد مجاز گرديد با قطع خودكار برق ، كليه تجهيزات بجز فن‌هاي تهويه را موقتاً از كار انداخته و تمهيداتي جهت برگشت به وضعيت عادي انجام دهند .

جهت انفجار بر اساس مثلث انفجار نياز به سه عامل ماده سوختني ، اكسيژن و عامل محركي نظير جرقه مي‌باشد . در معادن زغالسنگ گازدار ، گازمعدن بعنوان ماده سوختني در صورت وجود اكسيژن با كوچكترين جرقه قابل انفجار است . بديهي است از بين اين عوامل سه گانه تنها پيشگيري از بروز جرقه عملي و امكان‌پذير است . از اينرو عليرغم بكارگيري سيستمهاي مناسب تهويه همواره جلوگيري از بروز جرقه در معادن گازدار مناسبترين راه و يك ضرورت است . بر همين اساس قوانين و مقرراتي نيز وضع شده‌اند تا از احتمال بروز جرقه در نقاط گازخيز معدن بكاهند . بعنوان مثال در معادن گازدار استفاده از ابزار و تجهيزات آلومينيمي ممنوع بوده و كليه تجهيزات برقي بايد    ضدجرقه ( FLP ) يا ذاتاً ايمن ( IS ) باشند .

همچنين در مواردي كه ميزان متان در هواي معدن در محدوده انفجار و يا بالاتر از آن قرار گيرد ، كليه اقدامات جهت عادي‌سازي شرايط مي‌بايست تحت نظارت مسئول با صلاحيت و بر اساس دستورالعملهاي از پيش تعيين شده باشند . در چنين مواردي حتي تهويه مخلوطهاي با غلظت متان بيشتر از محدوده انفجار مي‌تواند سبب پايين آوردن ميزان متان ، اكسيژن‌رساني و انفجاري ساختن مخلوط گازي گردد . از سويي ترقيق گازمعدن و تعيين مسير خروج آن نيز مي‌بايست بر طبق اصول صحيح و علمي انجام پذيرد . بنابر اين بجاست تا كليه اقدامات در جهت جلوگيري از افزايش ميزان متان در هواي معدن و پيشگيري از بروز جرقه در معادن گازدار بعمل آيد . 

زغالسنگ ماده‌اي سوختني است و گرد زغالسنگ ( Coal dust )  نيز با وجود شرايط مناسب ، قابليت انفجار بالايي دارد . انفجار گرد زغال حتي از انفجار گاز نيز شديدتر و مخربتر مي‌باشد . پراكندگي و غلظت كافي گرد زغال در فضاي معدن و وجود عامل محرك قوي سبب انفجار  گرد زغال مي‌شود . معمولاً اين عامل محرك ، انفجار گاز معدن مي‌باشد كه سبب پراكندگي ذرات گرد زغال و در نهايت اشتعال و انفجار آن مي‌گردد . اين انفجار ثانويه اثرات مخرب انفجار را تشديد مي‌نمايد . عمده‌ترين راههاي پيشگيري از انفجار گرد زغال جلوگيري از ايجاد عوامل محرك ،  كاهش توليد ذرات گرد ، جمع‌آوري و كاهش گرد زغال موجود در هر مترمكعب از فضاي حفريه و اختلاط گرد زغال با پودر سنگي غيرقابل اشتعال ( معمولاً آهكي ) مي‌باشند . البته با توجه به  اثرات مخرب انفجار گاز در معدن ، منطقي است تا عمده اقدامات و تمهيدات بر جلوگيري از انفجار گاز متمركز گردد . بطور كل انفجار گاز و گرد زغال مخربترين و زيانبارترين حوادث معدني  مي‌باشند . [17]     

به اميد روزهاي بي خطر براي زحمتكشان صنعت زغالسنگ كشور